Çerkes Ethem: Uppreisnarleiðtoginn sem myndaði sjálfstæði Tyrklands

Çerkes Ethem, fæddur 1886 í Osmaveldinu, var herforingi af Tserkessum sem lék mikilvægan hlutverk í sjálfstæðisstríði Tyrklands (1919–1923) og skrifaði sér í söguna. Kunnur fyrir drasl og sjálfstæðan hug, stjórnaði Ethem Kuvâ-yi Seyyâre (Hreyfanlegum herdeildum), herhóp sem tók virkan þátt í fyrstu mótspyrnunni gegn erlendum hernám.

Herdeildir Ethems voru meðal fyrstu til að hefja árásir gegn framvindu gríska hersins í vestur Anatólíu og unnu mikilvægar sigrar sem stuðluðu að morali. Forsetuhæfileikinn hans olli bæði dýrkun og deilum – sumir sáu hann sem hetju, en aðrir töldu sjálfstæðar aðgerðir hans vera hótun á miðstjórn ríkisstjórnar Mustafa Kemal Atatürk.

Árið 1921 hófu spennur milli Ethems og stjórnarinnar í Ankara að hnattast, sem leiddi til þess að hann fór í útlegð. Eftir stuttan baráttu leysti hann af stað til Grikklands, þar sem hann bjó til æviloka í útlegð. Þrátt fyrir síðari ár sín er framlag hans til upphafs sjálfstæðisbaráttunnar enn umdeilt og áhugaverð.

Í dag er Çerkes Ethem munað sem flókin persóna – stríðsmaður sem barðist fyrir frelsi, en sjálfstæði hans við yfirvöld skildi hann frá stofnsögunni um nýju Tyrkland. Saga hans veitir innsýn í órólega og margþætta sögu þjóðarinnar.