Яхья Каптан: Батыр оттомандық партизандық көсемі Түркия тәуелсіздік соғысында

Яхья Каптан 1870 жылы Измит қаласының маңындағы Кандыра ауылында дүниеге келген, кеш оттоман дәуірінің соңында туған. Оның балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның мұрасы Түркияның ең тұрақсыз кезеңдерінің бірі – Түркия тәуелсіздік соғысы (1919–1923 жылдары) кезінде қалыптасты.

Бірінші дүниежүзілік соғыста Оттоман империясының жеңілісінен кейін Одақ күштері Анатолияның көп бөлігін басып алды. Яхья Каптан жергілікті партизандық күштердің, Кувâ-йи Миллие (Ұлттық күштер) атымен белгілі, көсемі болып шықты. Олар Измит аймағында грек және британ оккупациясына қарсы тұрды. Оның тактикалары, жиі күтпеген шабуылдар мен диверсияларды қолдану, жаудың жабдықтар желілерін бұзуға және түрік соғысшыларының рухын көтеруге көмектесті.

Каптанның ең танымал үлесі 1920–1921 жылдары болды, оның күштері Анкараға қарай жылжудағы грек әскерлерімен қатты шайқастарға қатысты. Саны аз болса да, оның стратегиялық шабуылдары жаудың қозғалысын кешіктіріп, Түркия Ұлттық Мәжілісіне қарсылық ұйымдастыру үшін уақыт берді. Оның еңбегі үшін Мустафа Кемаль Ататүрк оның батырлығы үшін мақтады.

Аласа, Яхья Каптан 1921 жылы британдық күштерге тұтқынға алынып, Измитте атылды. Оның қорбандығы қарсылықтың символына айналды, ал бүгін Түркияның көптеген көшелері, мектептері мен ескерткіштері оның есімімен аталған, оның тәуелсіздік үшін қызметіне құрмет көрсету үшін.

Түркия тарихын зерттейтіндер үшін Яхья Каптанның тарихы замануи республиканы қалыптастырған халықтық күрестің бір бөлігіне тән. Оның батырлығы үлкен қиындықтарға қарамастан жергілікті қарсылық күшінің қуатын дәлелдейді.