Türkiye’de emlak komisyonu (komisyon) nedir? Basit anlatım

Emlak danışmanları veya acentelere ödenen hizmet bedeli.

Komisyon, Türkiye’de emlak danışmanları, acenteler veya brokerlar tarafından, gayrimenkul alım-satım işlemlerinin kolaylaştırılması karşılığında alınan ücrettir. Genellikle satış fiyatı üzerinden belirli bir yüzde olarak hesaplanır.

Bazı ülkelerin aksine, Türkiye’de komisyon oranı için yasal bir sabit tarife bulunmaz. Bu nedenle, işlem öncesinde sözleşmede net bir şekilde belirtilmesi ve taraflarca onaylanması önemlidir.

Sabit bir yasal oran yok, tamamen pazarlık konusu.

Türk hukuku, emlak komisyonu için sabit bir oran belirlememektedir. Bu da ücretin tamamen taraflar ile acente veya danışman arasında pazarlıkla belirlendiği anlamına gelir.

Beklenmedik ek masraflardan kaçınmak için mutlaka sözleşmede anlaşılan komisyon oranını yazılı olarak belirtin.

Genellikle sözleşme imzalanırken veya tapu devrinde.

Komisyon, genellikle satış sözleşmesi imzalandığında veya tapu devri sırasında ödenir. Bazı emlak danışmanları ön ödeme talep edebilir.

Ödeme zamanlaması, anlaşmada netleştirilmelidir. Tapu devrindeki gecikmeler (örneğin, evrak işleri nedeniyle) komisyonun tam ödeme tarihini etkileyebilir.

Avukat aracılığıyla işlem yapan yabancı alıcılar, sözleşmede komisyonun hangi aşamada ödeneceğinin açıkça belirtilmesini sağlamalıdır.

Emlakçı olmadan mümkün ama nadir görülen bir durum.

Teknik olarak, doğrudan satıcıdan alım yaparak (örneğin özel satışlar, inşaat firması anlaşmaları) komisyon ödemekten kaçınabilirsiniz. Ancak yabancılar için dil ve hukuki engeller nedeniyle bu pek yaygın değildir.

Emlakçılar genellikle tapu kontrolü, müzakereler ve evrak işleri gibi kritik hizmetler sunar; bu da ücretlerini haklı çıkarır. Emlakçı olmadan işlem yapmak, gözden kaçan hukuki veya mali risklere yol açabilir.

Bazı inşaat firmaları komisyonsuz satış kampanyaları düzenleyebilir, ancak bunlar promosyon amaçlıdır ve standart bir uygulama değildir.

Yasal olarak değil, ancak uygulamalar farklılık gösterebilir.

Yasa gereği, emlak danışmanları alıcının yabancı olması nedeniyle daha yüksek komisyon talep edemez. Ancak bazı acenteler, işlemlerin karmaşıklığı algısından ötürü Türkçe bilmeyenlere daha yüksek oranlar sunabilir.

Yabancı alıcılar birden fazla danışmanı karşılaştırmalı ve ücret detaylarını yazılı olarak talep etmelidir. Turistik bölgelerde (örn. Antalya, Fethiye) rekabet genellikle komisyonları adil tutar.

Güvenilir, İngilizce konuşan bir danışmanla çalışmak, fiyatlandırmanın şeffaflığını sağlamaya yardımcı olabilir.

Hukuki anlaşmazlıklar veya tapu devri gecikmeleri.

Anlaşılan komisyonu ödememek, sözleşme uyuşmazlıklarına veya mülk devrinin gecikmesine yol açabilir. Emlak danışmanları belgeleri teslim etmeyebilir veya yetkililere bildirimde bulunabilir.

Ücret net olarak kararlaştırılmamışsa, alıcılar müzakere edebilir veya arabuluculuğa başvurabilir. Ancak Türk mahkemeleri yazılı sözleşmeleri genellikle geçerli kabul eder.

Yabancı alıcılar komisyon maddesi açıkça belirtilmeyen sözleşmeleri asla imzalamamalı ve anlaşmazlık durumunda bir avukata danışmalıdır.

Çoğu alıyor, ancak bazı alternatif modeller mevcut.

Türkiye’deki geleneksel emlak danışmanlarının neredeyse tamamı komisyon talep eder, ancak farklı seçenekler de bulunuyor. Bazı online platformlar veya indirimli aracılar, daha düşük ücretler veya sabit fiyatlı hizmetler sunabilmektedir.

İnşaat halindeki proje satan geliştiriciler, alıcı çekmek için aracılık ücretlerini karşılayabilir. Ancak bu durumlar istisna teşkil eder, genel kural değildir.

Yabancı alıcılar, bir danışmanın „komisyon yok“ iddiasının tüm hizmetleri kapsayıp kapsamadığı veya gizli koşullar içermediğini mutlaka kontrol etmelidir.

Toplam fiyata göre, taksitlere bölünmeden.

Sıfırdan (off-plan) satın alınan konutlarda komisyon, toplam satış fiyatı üzerinden hesaplanır, taksit tutarlarına göre değil. Peşinatlı veya taksitli ödemelerde bile komisyon genellikle sözleşme imzalanırken veya öncesinde ödenir.

Bazı yapı firmaları komisyonu fiyata dahildirken, bazıları alıcıdan ayrı ödeme talep edebilir. Satın alma öncesi bu detayı netleştirmek önemlidir.

Yabancı alıcılar, teklif edilen fiyatın net mi yoksa komisyon dahil mi olduğunu kontrol etmeli, böylece farklı seçenekleri doğru karşılaştırabilmelidir.