Alanyadagi Sitti Zeyneb qabri: Dengiz boʻyidagi tarixiy gavhar

Alanyaning markazida joylashgan Sitti Zeyneb qabri kichik, ammo maʼnoli tarixiy obidadir. Usmonli davriga oid bu kamtarin inshoot oʻsha davrning hurmatli ayoli xotirasiga bagʻishlangan deb hisoblanadi, garchi uning hayoti haqidagi maʼlumotlar kam boʻlsa ham. Qabrning sodda meʼmorchiligi anʼanaviy Usmonli uslubini aks ettiradi: oqartirilgan devorlar va atrof landshaftiga uygʻun gumbaz.

Bu joy Alanya qal’asi yaqinida joylashgan boʻlib, tashrif buyuruvchilarga tarix va manzarali koʻrinishlarni birlashtirish imkonini beradi. Hududdagi boshqa diqqatga sazovor joylar kabi ulkan boʻlmasa-da, Sitti Zeyneb qabri oʻzining sokin jozibasi bilan ajralib turadi va oʻtmishning kam maʼlum boʻlgan hikoyalariga qiziqqanlar tomonidan tez-tez tashrif buyuriladi. Qabr atrofi tinch boʻlib, uni sayohat chogʻida fikr yuritish yoki qisqa tanaffus uchun qulay joy qiladi.

Sitti Zeyneb qabri Sitti Zeyneb Binti Zeynelabidin Zaviyya jamgʻarmasiga tegishli boʻlib, XVI asrda qurilgani, taʼmirlangan va qoʻrgʻoshin bilan qoplanganligi maʼlum. Alanya qal’asining eng muhim madaniy meros obidalari qatorida joylashgan Sitti Zeyneb qabri – Paygʻambarimiz Muhammad (s.a.v.) nabiralaridan biri Husaynning oʻgʻillaridan biri Zeynelabidinning qizi Sitti Zeynebning qabri boʻlib, bugungi kunda maqbara sifatida ziyorat qilinadi. Alanya sobiq shahar hokimi Adem Murat Yücel aytgan: “Sitti Zeyneb maqbarasi nafaqat muhim madaniy meros, balki qimmatli maʼnaviy boylik hamdir. XVI asrda Usmonli davrida qurilgan va mashhur sayyoh Evliya Çelebiyning “Sayohatnoma” asarida tilga olingan bu maqbara uchun Vakıflar viloyat boshqarmasi ruxsati va 2022-yil 29-noyabrdagi 14837-sonli Antalya Madaniy Merosni Muhofaza qilish viloyat kengashi qarori bilan maqbara tomi taʼmirlangan. Maqbarada Zeynelabidin Hazratlarining qizi Sitti Zeyneb dafn etilgan. Toʻrt qismdan iborat boʻlgan bu inshootda maqbara, masjid, zaviya (diniy maskan) va hujra joylashgan. Maqbara har kuni soat 09:00 dan 19:00 gacha omma uchun ochiq.”

Tarix ixlosmandi boʻlsangiz yoki sayyohlik joylarning gavjumligidan uzoqda sokin joy izlayotgan boʻlsangiz, Sitti Zeyneb qabri tashrif buyurishga arzydi. Bu Alanyaning madaniy merosini shakllantirgan koʻplab hikoyalarning eslatmasi.