Süleyman Demirel: Müasir Türkiyəni formalaşdıran mühəndis
Süleyman Demirel 1 noyabr 1924-cü ildə İsparta şəhərinin İslamköy kəndində sadə bir ailədə anadan olub. Erkən həyatı səyi və iradə ilə səciyyələnib. İbtidai təhsilini doğma kəndində başa vurduqdan sonra İstanbula köçüb və İstanbul Texniki Universitetində inşaat mühəndisliyi ixtisası üzrə təhsil alıb. Akademik uğurları ona ABŞ-da təhsil almaq üçün təqaüd qazandırıb, orada o, bəndlərin tikintisi üzrə ixtisaslaşıb — bu bacarıq sonralar Türkiyənin infrastrukturunun formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Demirelin siyasi karyerası 1960-cı illərdə Ədalət Partiyasına (Adalet Partisi) qoşulması ilə başlayıb. Mühəndislik təcrübəsi və pragmatik yanaşması tezliklə onu görkəmli şəxsiyyətə çevirib. O, ilk dəfə 1965-ci ildə baş nazir seçilib, Türkiyəni iqtisadi artım və modernləşmə dövründən keçirib. Növbəti üç onillik ərzində o, yeddi dəfə baş nazir vəzifəsində çalışıb — bu, Türk siyasi tarixində rekorddur. Onun rəhbərliyi Türkiyənin enerji sektorunun, xüsusən də bəndlərin və elektrik stansiyalarının tikintisində mühüm rol oynamışdır.
1993-cü ildə Demirel Türkiyənin doqquzuncu prezidenti seçilib, bu vəzifədə 2000-ci ilə qədər çalışıb. Onun prezidentliyi dövründə ölkəni siyasi və iqtisadi çətinliklər zamanı sabitləşdirmək üçün səylər göstərilib. Vəzifədən getdikdən sonra belə o, Türk siyasətində hörmətli səs olaraq qalıb, müdrikliyi və təcrübəsi ilə tanınıb.
Demirel 17 iyun 2015-ci ildə vəfat edib, lakin onun irsi qalıb. O, yalnız siyasi nailiyyətləri ilə deyil, həm də müxtəlif sosial təbəqələrdən olan insanlarla əlaqə qurma qabiliyyəti ilə xatırlanır. Onun həyat hekayəsi təhsilin, səbirin və sadiqlikin bir millətin gələcəyini necə formalaşa biləcəyinin sübutudur.
Əsas nailiyyətlərin xronologiyası:
- 1924: İslamköy, İsparta şəhərində anadan olub.
- 1949: İstanbul Texniki Universitetini inşaat mühəndisliyi ixtisası üzrə bitirib.
- 1954: ABŞ-da bəndlərin tikintisi üzrə təhsil alıb.
- 1965: İlk dəfə Türkiyənin baş naziri seçilib.
- 1970-ci illər–1990-cı illər: Yeddi dəfə baş nazir vəzifəsində çalışıb, infrastruktur və iqtisadi inkişaf üzrə işlər aparıb.
- 1993–2000: Türkiyənin doqquzuncu prezidenti vəzifəsində çalışıb.
- 2015: Ankarada vəfat edib.