Rəfət Bele: Türkiyənin İstiqlaliyyət müharibəsində əsas hərbi lider

Rəfət Bele (1877–1963) Türkiyənin məşhur hərbi zabiti və dövlət xadimi idi və Türkiyənin İstiqlaliyyət müharibəsində (1919–1923) əhəmiyyətli rol oynamışdır. İstanbulda anadan olan Bele Osmanlı Hərbi Akademiyasını bitirmiş və tezliklə rütbələrdə yüksəlmiş, Balkan müharibələrində (1912–1913) və Birinci Dünya müharibəsində (1914–1918) xidmət etmişdir.

Birinci Dünya müharibəsində Osmanlı İmperiyasının məğlubiyyətindən sonra Bele Mustafa Kamal Atatürk ilə birgə müttəfiq işğalına qarşı müqavimətdə iştirak etmişdir. O, müharibənin ən vacib döyüşlərindən biri olan Sakarya döyüşündə (1921) əsas komandir idi, burada türk qüvvələri qərar verici qələbə qazandı. Onun rəhbərliyi Türkiyə Milli Hərəkatının xeyrinə vəziyyəti dəyişməyə kömək etdi.

1923-cü ildə Türkiyə Respublikasının yaradılmasından sonra Bele müxtəlif siyasi və hərbi vəzifələrdə, o cümlədən Böyük Milli Məclisində xidmət etmişdir. Sonralar ictimai həyatdan uzaqlaşsa da, Türk tarixində hörmətli şəxsiyyət olaraq qalmışdır.

Rəfət Belenin Türkiyənin istiqlaliyyətinə töhfələri və hərbi bacarıqları dəyişməz irs qoymuşdur. Onun strateji daha və ölkənin suverenliyinə sadiqliyi bu gün də xatırlanır.

Əsas nailiyyətlərin xronologiyası:

• 1877: İstanbulda anadan olub
• 1909: Osmanlı Hərbi Akademiyasını bitirib
• 1912–1913: Balkan müharibələrində xidmət edib
• 1914–1918: Birinci Dünya müharibəsində döyüşüb
• 1919–1923: Türkiyənin İstiqlaliyyət müharibəsinə qoşulub
• 1921: Sakarya döyüşündə vacib rol oynamışdır
• 1923: Türkiyə Respublikasının təsisçi üzvü olub
• 1963: İstanbulda vəfat edib