Refet Bele: Lykilherforingi í sjálfstæðisstríði Tyrklands

Refet Bele (1877–1963) var áhrifamikill tyrkneskur herforingi og ríkismaður sem lék lykilhlutverk í sjálfstæðisstríði Tyrklands (1919–1923). Fæddur í Istanbul, útskrifaðist hann úr herháskólanum í Osmanveldi og klifraði hratt upp um stigi herhaldsins, þar sem hann þjónustaði í ýmsum átökum, meðal annars í Balkanstríðunum (1912–1913) og Heimsstyrjöldinni fyrri (1914–1918).

Eftir ósigur Osmanveldis í Heimsstyrjöldinni fyrri gekk Bele til liðs við Mustafa Kemal Atatürk í mótstöðu gegn hernám bandamanna. Hann var lykilherforingi í orrustunni við Sakarya (1921), einni af áhrifamestu atburðum stríðsins, þar sem tyrkneskir hermenn tryggðu afgerandi sigur. Forsjá hans hjálpaði til að snúa stríðsgegninni í hag Tyrkneska þjóðarhreyfingarinnar.

Eftir stofnun lyðveldisins Tyrklands árið 1923 þjónustaði Bele í ýmsum stjórnmálalegum og hernaðarhlutverkum, meðal annars sem meðlimur í Stóru þjóðarráði. Síðar dró hann sig í hlé frá opinberu lífi en varðvarðar sem virðingarmikil persóna í tyrkneskri sögu.

Framlag Refet Bele til sjálfstæðis Tyrklands og hernaðarleg sérhæfni hans skiluð eftir varanlega arf. Strateghugsun hans og fórnleiki fyrir fullveldi þjóðarinnar eru enn minnst í dag.

Tímalína af meginárangri:

• 1877: Fæddur í Istanbul
• 1909: Útskrifaður úr herháskólanum í Osmanveldi
• 1912–1913: Þjónustaði í Balkanstríðunum
• 1914–1918: Fauk í Heimsstyrjöldinni fyrri
• 1919–1923: Gekk til liðs við sjálfstæðisstríð Tyrklands
• 1921: Lék lykilhlutverk í orrustunni við Sakarya
• 1923: Varð stofnmeðlimur í lýðveldinu Tyrklandi
• 1963: Lést í Istanbul